VEAM (Cổ phiếu VEA) vừa là đơn vị sản xuất các dòng xe tải thương mại, các loại động cơ và máy móc phục vụ sản xuất nông nghiệp, vừa là đơn vị góp vốn liên doanh với 3/5 doanh nghiệp đứng đầu về sản xuất và tiêu thụ ô tô xe máy tại Việt Nam hiện nay, bao gồm Toyota, Honda và Ford.
Đồ thị cổ phiếu VEA phiên giao dịch ngày 25/01/2019. Nguồn: AmiBroker
Ngành và vị thế công ty
Việt Nam với dân số hơn 90 triệu người và thu nhập bình quân đầu người tăng trưởng tương đối nhanh (trung bình tăng trưởng 6.3%, đạt 2,540 USD năm 2018) là một thị trường tiêu thụ ô tô và xe máy tiềm năng, thể hiện ở tốc độ tăng trưởng trung bình tiêu thụ ô tô và xe máy đạt lần lượt 25.8% và 4.1% trong 4 năm gần đây.
VEAM vừa là đơn vị sản xuất các dòng xe tải thương mại, các loại động cơ và máy móc phục vụ sản xuất nông nghiệp, vừa là đơn vị góp vốn liên doanh với 3/5 doanh nghiệp đứng đầu về sản xuất và tiêu thụ ô tô xe máy tại Việt Nam hiện nay, bao gồm Toyota, Honda và Ford.
Mô hình kinh doanh
Trong cơ cấu DT 9T2018 của VEA, DT tới từ các đơn vị liên doanh liên kết chiếm tới 97% tổng lợi nhuận trước thuế. Phần lớn khoản doanh thu này tới từ các khoản đầu tư tại các liên doanh Toyota Việt Nam (VEA góp vốn 20%), Honda Việt Nam (tỉ lệ 30%) và Ford Việt Nam (tỉ lệ 25%). So với cùng kì 2017, khoản doanh thu này tăng trưởng tới 35%.
Honda Việt Nam (HVN) và Toyota Việt Nam (TMV) đã có một năm kinh doanh 2018 khởi sắc. Cụ thể, Honda ước tính đã bán 2.57 triệu xe máy (9.9% YoY), đạt thị phần 77% (so với 72% năm 2017), đồng thời tỉ lệ tiêu thụ các dòng sản phẩm xe ga đạt 68% (so với 58% năm 2017), trong khi mảng ô tô cũng tăng trưởng mạnh (27,000 chiếc so với 12,100 chiếc năm 2017). TMV cũng có một năm phục hồi khi đạt doanh số trên 66,000 xe, đạt thị phần 24% (so với 23.6% năm 2017). Trái lại, Ford Việt Nam (FMV) đã có một năm khó khăn khi doanh số sụt giảm 13.8%, đạt 24,600 xe.
Tuy nhiên, hiện tại VEA đang còn tồn kho hơn 3,000 xe tải các hiệu Hyundai, VEAM và MAZ. Số xe này đều chỉ đạt tiêu chuẩn Euro 2, trong khi từ năm 2018 Bộ GTVT đã áp dụng tiêu chuẩn Euro 4, khiến việc tiêu thụ gặp nhiều khó khăn. Điều này nhiều khả năng buộc VEA sẽ phải trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho để bán cắt lỗ lô xe tồn kho trên.
Triển vọng doanh nghiệp
Triển vọng phát triển cho VEA khả quan dựa trên các yếu tố sau:
Sự chuyển dịch trong tiêu thụ xe máy từ các SP xe số giá rẻ sang dòng xe tay ga cao cấp vẫn sẽ là xu hướng chính, trong khi mật độ xe ô tô trên bình quân đầu người tại VN còn thấp so với trong khu vực cho thấy ngành còn nhiều dư địa tăng trưởng trong tương lai.
Tỉ lệ nội địa hóa trong ngành sản xuất ô tô nội địa còn ở mức thấp, chỉ đạt trung bình 20%, và chỉ tập trung ở các chi tiết đơn giản, cùng với việc các doanh nghiệp nội như VINFAST, THACO, Hyundai Thành Công tiến hành thâm nhập và mở rộng sản xuất dẫn tới tiềm năng về các ngành công nghiệp phụ trợ cho sản xuất ô tô là rất lớn.
Tuy nhiên, tiềm năng tăng trưởng của VEA cũng đối mặt với những rủi ro sau:
Khả năng đổi mới về công nghệ để tăng cường chất lượng sản phẩm của VEA nhằm bắt kịp với yêu cầu của thị trường vẫn còn chưa được kiểm chứng.
VEA và các cty liên kết đối mặt với cạnh tranh gắt gao tới từ tổ hợp sản xuất ô tô và xe máy VINFAST trực thuộc Vingroup, cùng với các đối thủ mới đến từ THACO và Hyundai Thành Công.
VEA hiện chỉ là cổ đông góp vốn, không trực tiếp tham gia điều hành sản xuất tại các doanh nghiệp liên kết. Điều này có thể tạo ra rủi ro cho VEA khi các DN này thực hiện hành vi chuyển giá nhằm giảm lợi nhuận chia sẻ cho các cổ đông.
Sức khỏe tài chính
Sức khỏe tài chính của VEA rất lành mạnh:
Hệ số đòn bảy tài chính rất thấp, chỉ ở mức 9% TTS.
Khả năng thanh toán ngắn hạn rất tốt, với tỉ lệ thanh toán hiện thời (Current ratio) cao (8.6 lần), trong đó tỉ lệ thanh toán nhanh (Quick ratio) đạt 6.9 lần.
Hiệu quả quản lý vốn tốt với hệ số ROE và ROA ở mức cao (lần lượt đạt 27.2% và 21.6%).
LNST 2018 – 2019 dự phóng đạt 6,303 – 7,083 tỷ, tương đương EPS (sau KTPL) là 4,364 – 4,904đ/cp
Nguồn: HSC
