Q1/2021: Sản lượng tiêu thụ điện thấp
Tổng sản lượng điện tiêu thụ của Việt Nam đạt 59,65 tỷ kWh trong Q1/2021, chỉ tăng 4,1% so với cùng kỳ. Trong tất cả các loại điện, chỉ có thủy điện tăng trưởng nhờ tác động từ hiện tượng La Nina đã thúc đẩy sản lượng thủy điện và EVN chuyển sang mua điện giá rẻ từ nhà máy thủy điện.
Nhu cầu được kỳ vọng sẽ hồi phục trong 3 quý tới
Trong tháng 4 và tháng 5/2021, tổng sản lượng điện tiêu thụ cả nước đạt 45,7 tỷ kWh, tăng 13,3% so với cùng kỳ. Đây là dấu hiệu cho thấy nhu cầu tiêu thụ điện đang phục hồi mạnh mẽ.
Ngoài ra, nhờ ảnh hưởng từ hiệu ứng La Nina suy yếu, chúng tôi kỳ vọng giá mua điện sẽ cạnh tranh hơn. Nhờ đó, lợi nhuận cốt lõi các các nhà máy nhiệt điện sẽ cải thiện vào cuối năm.
Duy trì khuyến nghị Mua vào đối với GEG và POW
HSC duy trì khuyến nghị Mua vào đối với tất cả các công ty chúng tôi theo dõi ngoại trừ PPC (Giảm tỷ trọng, giá mục tiêu 25.760đ). Các lựa chọn hàng đầu của chúng tôi bao gồm GEG (Mua vào, giá mục tiêu 22.000đ) và POW (Mua vào, giá mục tiêu 17.300đ), hai doanh nghiệp phát điện này sẽ được hưởng lợi nhiều nhất từ nhu cầu điện năng ngày càng tăng.
GEG là công ty dẫn đầu trong mảng năng lượng tái tạo, trong khi POW là nhà phát điện lớn với công suất 4.209 MW cùng với 1.500 MW công suất điện LNG sẽ đi vào hoạt động trong năm 2025. GEG và POW đang giao dịch với P/E dự phóng 2021 lần lượt 16,4 lần và 13,3 lần – theo chúng tôi đây là mức định giá hấp dẫn trong bối cảnh tăng trưởng mạnh và tình trạng thiếu điện trong dài hạn.
Review KQKD Q1/2021: Giai đoạn khó khăn đối với tất cả các doanh nghiệp trừ thủy điện
Trong Q1/2021, tổng tiêu thụ điện của Việt Nam (bao gồm điện năng sử dụng tại trạm biến áp và điện năng thất thoát ở khâu phân phối và truyền tải) đạt 59,65 tỷ kWh, tăng 4,1% so với cùng kỳ. Trong số tất cả các loại hình sản xuất điện, chỉ có thủy điện tăng trưởng nhờ hiệu ứng La Nina thúc đẩy sản lượng thủy điện và EVN tận dụng đẩy mạnh mua điện giá rẻ từ các nhà máy thủy điện.
Cụ thể như sau:
- Sản lượng thủy điện trong Q1/2021 đạt 13,86 tỷ kWh, tăng 55,4% so với cùng kỳ;
- Sản lượng nhiệt điện khí đạt 7,44 tỷ kWh, giảm 21,4% so với cùng kỳ;
- Sản lượng nhiệt điện than đạt 29,75 tỷ kWh, giảm 12,4% so với cùng kỳ;
- Sản lượng năng lượng tái tạo đạt 7,79 tỷ kWh, tăng 180,6% so với cùng kỳ;
- Sản lượng điện nhập khẩu đạt 405 triệu kWh, giảm 58% so với cùng kỳ.
Biểu đồ 1: Sản lượng điện đầu ra theo các loại hình sản xuất, Q1/2020 
Biểu đồ 2: Sản lượng điện đầu ra theo các loại hình sản xuất, Q1/2021 
Biểu đồ 3: Sản lượng điện đầu ra hàng tháng T1/2020 
Sản lượng hợp đồng giảm đối với tất cả các nhà máy điện
Theo tiến trình tái cơ cấu thị trường điện, trong Q1/2021, tỷ trọng sản lượng điện theo hợp đồng, (sản lượng bao tiêu theo Hợp đồng mua bán điện (PPA) giữa EVN và tất cả các nhà máy điện có công suất trên 30MW tại Việt Nam) đã giảm xuống 70% tổng sản lượng điện của EVN từ mức xấp xỉ 75% trong Q1/2020.
Sản lượng hợp đồng giảm tác động tiêu cực đến lợi nhuận của tất cả các nhà máy nhiệt điện do giá hợp đồng của họ (giá bán theo hợp đồng PPA của họ với EVN) thường cao hơn giá thị trường (mức giá áp dụng đối với sản lượng vượt sản lượng bao tiêu bán trên thị trường phát điện cạnh tranh).
Giá mua điện cạnh tranh giảm
Trong Q1/2021, giá PPA bình quân của EVN (giá điện trung bình hàng tháng mà EVN trả cho sản lượng hợp đồng trong các hợp đồng PPA), cao hơn 5,2% so với cùng kỳ.
Giá PPA tăng do chi phí giá khí và than cho các nhà máy nhiệt điện tăng khoảng 20% chứ không phải do tăng phần chênh lệch giữa giá PPA và chi phí sản xuất của các nhà máy điện liên quan.
Trong khi đó, do sản lượng thủy điện giá rẻ dồi dào, trong Q1/2021, bình quân giá mua điện trên thị trường phát điện cạnh tranh thấp hơn khoảng 13% so với cùng kỳ.
Biểu đồ 4: Giá điện đầu vào trung bình của EVN 
Ngoài trừ thủy điện, lợi nhuận đối với tất cả các doanh nghiệp sản xuất điện đều thiệt hại
Do nhu cầu nhiệt điện chi phí cao giảm và giá mua điện trên thị trường phát điện cạnh tranh giảm như đã thảo luận ở trên, lợi nhuận của tất cả các nhà máy phát điện, ngoại trừ thủy điện, đều bị ảnh hưởng.
Biểu đồ 5: KQKD Q1/2021 từ sản xuất điện; theo công ty 
Triển vọng Q2/2021 và nửa cuối năm 2021: Nhu cầu hồi phục
Kể từ tháng 4/2021, nhu cầu điện của quốc gia đã tăng mạnh. Trong tháng 4/2021, tổng sản lượng điện tiêu thụ của cả nước đạt 20,9 tỷ kWh, tăng 11,6% so với cùng kỳ, cho thấy nhu cầu tiêu thụ điện phục hồi mạnh mẽ. Vào tháng 5/2021, bất chấp làn sóng COVID-19 mới, tổng sản lượng điện tiêu thụ toàn quốc đạt khoảng 24,9 tỷ kWh, tăng 14,9% so với cùng kỳ.
Trong 2 tháng, tháng 4 và tháng 5/2021, sản lượng từng loại điện như sau:
- Sản lượng thủy điện đạt 9,7 tỷ kWh, tăng khoảng 40%; so với cùng kỳ
- Sản lượng nhiệt điện khí đạt 6,8 tỷ kWh, tăng 5% so với cùng kỳ;
- Sản lượng nhiệt điện than đạt 26,2 tỷ kWh, tăng hơn 8% so với cùng kỳ;
- Sản lượng năng lượng tái tạo đạt 2,8 tỷ kWh, tăng hơn 50% so với cùng kỳ.
Biểu đồ 6: Tăng trưởng sản lượng điện so với cùng kỳ trong giai đoạn T1-T5/2021 theo các nguồn sản xuất điện 
HSC dự báo tổng sản lượng tiêu thụ điện của cả nước sẽ tăng khoảng 14% so với cùng kỳ trong Q2/2021 và tăng hơn 10% trong nửa cuối năm 2021 do sản lượng tiêu thụ điện dân dụng tăng mạnh vào mùa hè và tiêu thụ điện cho sản xuất công nghiệp sẽ tăng mạnh ngay sau khi làn sóng COVID-19 hiện tại được kiểm soát.
Từ đó, giá bán điện trên thị trường cạnh tranh sẽ khả quan hơn khi tỷ trọng thủy điện giá rẻ giảm do hiện tượng La Nina suy yếu.
Nhờ nhu cầu tiêu thụ điện tăng và giá bán điện trên thị trường cạnh tranh cao hơn, những doanh nghiệp hưởng lợi lớn nhất sẽ là các nhà máy nhiệt điện than, sau đó là các nhà máy nhiệt điện khí. Các máy phát điện năng lượng tái tạo cũng sẽ được hưởng lợi từ nhu cầu điện gia tăng dù giá bán điện của các nhà máy này vẫn giữ nguyên.
Duy trì khuyến nghị Mua vào đối với GEG và POW
HSC duy trì khuyến nghị Mua vào đối với GEG (Mua vào, giá mục tiêu 22.000đ) và POW (Mua vào, giá mục tiêu 17.300đ), đây là hai công ty phát điện sẽ được hưởng lợi từ nhu cầu điện gia tăng từ nay đến cuối năm.
Cả cổ phiếu POW và GEG đều kém tích cực sau khi giảm lần lượt 4% và 8% trong 3 tháng qua do các nhà đầu tư tập trung hơn vào các doanh nghiệp đang trên đà hồi phục sau dịch COVID-19. Tuy nhiên, chúng tôi kỳ vọng nhà đầu tư sẽ quan tâm nhiều hơn đối với những công ty tiện ích này cùng với KQKD cải thiện vào giai đoạn cuối năm sẽ thúc đẩy giá cổ phiếu.
GEG là câu chuyện tăng trưởng mang tính cấu trúc; GEG là công ty dẫn đầu trong ngành năng lượng tái tạo non trẻ của Việt Nam, với kế hoạch vận hành công suất thủy điện 84,7MW, công suất điện mặt trời 340MWp và công suất điện gió 300MW trong 3 năm tới. Mặc dù đây là một kế hoạch đầy tham vọng, nhưng sự đa dạng về nguồn phát điện sẽ cho phép công ty giảm thiểu rủi ro liên quan đến tác động của biến đổi khí hậu. Thực tế, GEG là công ty có vị thế tốt nhất trong lĩnh vực năng lượng tái tạo đang phát triển của Việt Nam.
POW là nhà sản xuất điện lớn với công suất hoạt động 4.208 MW, trong đó 64% từ nhiệt điện tua-bin khí và 29% từ nhiệt điện than.
Mặc dù tăng trưởng lợi nhuận trong năm 2021-2022 suy giảm do các điều khoản PPA (hợp đồng mua bán điện) khó khăn hơn đối với nhà máy điện tua-bin khí Cà Mau, trong dài hạn POW sẽ được hưởng lợi từ nhu cầu điện gia tăng. Ngoài ra, công suất điện LNG từ các nhà máy mới như Nhơn Trạch 3 và Nhơn Trạch 4, sẽ đi vào hoạt động trong năm 2025. Từ đó sẽ đóng góp thêm các dòng thu nhập mới vào doanh thu thuần và lợi nhuận thuần của POW.
Nguồn: HSC