Lạm phát tổng thể tăng 2.86% so với cùng kỳ trong tháng 5/2022
CPI tháng 5/2022 tăng 2,86% so với cùng kỳ, cao hơn 2,64% so với cùng kỳ trong tháng 4/2022. Cụ thể, chi phí giao thông (chiếm khoảng 10% giỏ CPI tổng thể) là động lực chính thúc đẩy lạm phát (đóng góp 1,8 điểm phần trăm), tiếp theo là chi phí lương thực & thực phẩm (đóng góp 0,4 điểm phần trăm) và chi phí nhà ở & vật liệu xây dựng (đóng góp 0,4 điểm phần trăm).
Lạm phát giao thông vẫn ở mức cao, tăng 18,4% so với cùng kỳ
Giá dầu toàn cầu đã tăng 56,5% so với cùng kỳ trong tháng 5/2022, thấp hơn tăng trưởng 65% so với cùng kỳ trong tháng trước. Tuy nhiên, giá nhiên liệu trong nước trong tháng đã chạm mức kỷ lục do nguồn cung thiếu hụt khiến CPI giao thông tăng 18,4% so với cùng kỳ, cao hơn tốc độ 16,6% so với cùng kỳ trong tháng 4/2022.
Lạm phát nhóm lương thực & thực phẩm tăng nhẹ 1,32% so với cùng kỳ
Lạm phát nhóm lương thực & thực phẩm trong tháng 5/2022 tăng 1,32% so với cùng kỳ, tương đương tăng 0,61% so với cùng kỳ trong 5 tháng đầu năm 2022. Trong đó, lạm phát lương thực tăng 2,42% so với cùng kỳ sau đà tăng của giá gạo; lạm phát thực phẩm tăng nhẹ 0,12% so với cùng kỳ sau khi giảm 7 tháng liên tiếp do chi phí logistics và nguyên liệu đầu vào tăng. Dịch vụ ăn uống ghi nhận mức lạm phát cao nhất kể từ tháng 12/2020 – tăng 3,87% so với cùng kỳ.
Bảng 1: CPI của Việt Nam 
CPI tháng 5/2022 chịu tác động của mức giá xăng cao nhất trong lịch sử
Lạm phát tổng thể tăng 2,86% so với cùng kỳ trong tháng 5/2022 (tăng 0,38% so với tháng trước) sau khi tăng 2,64% trong tháng 4/2022. Cụ thể, chi phí giao thông (chiếm 10% giỏ CPI tổng thể) là động lực chính thúc đẩy lạm phát, tiếp theo là chi phí lương thực & thực phẩm và chi phí nhà ở & vật liệu xây dựng. Nhìn chung, lạm phát tổng thể trong 5 tháng đầu năm 2022 đã tăng lên 2,25% so với cùng kỳ (so với tăng 1,29% so với cùng kỳ trong 5 tháng đầu năm 2021) mặc dù vẫn thấp hơn nhiều so với mục tiêu lạm phát 4,0% của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
Lạm phát tổng thể tăng 2,86% so với cùng kỳ trong tháng 5/2022
CPI tháng 5/2022 tăng 2,86% so với cùng kỳ so với tăng 2,64% so với cùng kỳ trong tháng 4/2022 (Bảng 2), sát với dự báo của chúng tôi là 2,8% so với cùng kỳ (Mời xem: CPI tháng 4/2022 tăng sát với dự báo, ngày 16/5/2022, HSC). Nếu không bao gồm giá lương thực và năng lượng, CPI cơ bản tháng 5/2022 tăng 1,61% so với cùng kỳ, mức tăng hàng tháng cao nhất kể từ tháng 11/2020.
Cụ thể, chi phí giao thông (chiếm 10% giỏ CPI tổng thể) là động lực chính thúc đẩy lạm phát trong tháng 5/2022 với mức tăng 18,4% so với cùng kỳ, cao hơn so với tăng 16,6% so với cùng kỳ trong tháng 4/2022 (Bảng 3) và cao hơn so với dự báo CPI giao thông tăng 17,3% so với cùng kỳ của chúng tôi.
Áp lực từ giá lương thực & thực phẩm (chiếm khoảng 33% giỏ CPI tổng thể) lên lạm phát tổng thể bắt đầu tăng rõ rệt hơn 1,32% so với cùng kỳ trong tháng 5/2022, cao hơn tăng trưởng lần lượt 1,1% và 1,0% so với cùng kỳ trong tháng 4 và tháng 3, sát với dự báo lạm phát nhóm lương thực & thực phẩm của chúng tôi (tăng 1,26% so với cùng kỳ).
Tiếp theo là nhóm nhà ở & vật liệu xây dựng, tăng 2,18% so với cùng kỳ trong tháng 5/2022 do chi phí vật liệu đầu vào tăng 0,66% so với tháng trước và nhu cầu sử dụng dịch vụ tiện ích tăng trong mùa hè.
Biểu đồ 2: CPI tổng thể và CPI cơ bản hàng tháng 
Biểu đồ 3: CPI tháng 4/2022: Cơ cấu theo nhóm ngành 
So với tháng trước, lạm phát tổng thể tăng 0,38%, cao hơn mức tăng 0,18% trong tháng 4/2022 (Bảng 4). Các động lực chính thúc đẩy lạm phát tăng 0,38% so với tháng trước bao gồm chi phí giao thông (đóng góp 0,23 điểm phần trăm) và chi phí lương thực & thực phẩm (đóng góp 0,09 điểm phần trăm).
Nhìn chung, lạm phát tổng thể trong 5 tháng đầu năm 2022 đã tăng lên 2,25% so với cùng kỳ so với tăng 1,29% so với cùng kỳ trong 5 tháng đầu năm 2021 và vẫn thấp hơn so với mục tiêu lạm phát 4,0% của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (Bảng 5).
Mặt khác, trong bức tranh tổng thể, CPI của Việt Nam vẫn ở mức thấp so với các quốc gia khác trong khu vực Đông Nam Á. Tính đến tháng 3/2022 (thời điểm cập nhật dữ liệu mới nhất của các quốc gia), lạm phát của Việt Nam là 2,41% so với cùng kỳ, so với mức CPI bình quân là 3,7% và chỉ cao hơn CPI của Malaysia là 2,2% so với cùng kỳ (Bảng 6).
Biểu đồ 4: Lạm phát T5/2011 đóng góp vào tổng thể so với tháng trước trong tháng 
Biểu đồ 5: CPI tổng thể và cơ bản bình quân 5 tháng đầu năm 
Biểu đồ 6: CPI so với cùng kỳ của các quốc gia khác trong khu vực Đông Nam Á 
Lạm phát giao thông tăng 18,4% so với cùng kỳ
Giá dầu toàn cầu trong tháng 5/2022 tăng 56,5% so với cùng kỳ, chậm lại so với tăng lần lượt 64,9% và 74,1% so với cùng kỳ trong tháng 4 và tháng 3 (Bảng 7).
Bình quân giá xăng RON-92 và RON-95 trong nước tăng nhanh hơn 53,8% so với cùng kỳ từ tăng 48,2% so với cùng kỳ trong tháng 4/2022 do Quỹ Bình ổn giá xăng dầu (BOG) giảm trích lập.
Do đó, xăng dầu (đóng góp khoảng 3,6% vào giỏ CPI tổng thể của Việt Nam) đã kéo CPI giao thông tăng nhanh hơn 18,4% so với cùng kỳ sau khi tăng 16,6% so với cùng kỳ trong tháng trước (Bảng 8).
Biểu đồ 7: Giá dầu WTI bình quân hàng tháng 
Biểu đồ 8: Bình quân giá xăng dầu trong nước 
Lạm phát nhóm lương thực & thực phẩm trong tháng 5/2022 bắt đầu tăng nhanh 1,32% so với cùng kỳ
Lạm phát nhóm lương thực & thực phẩm trong tháng 5/2022 tăng 1,32% so với cùng kỳ so với tăng 0,24% so với cùng kỳ trong tháng 5/2021, tương đương tăng 0,61% so với cùng kỳ trong 5 tháng đầu năm 2022.
So với tháng trước, CPI lương thực & thực phẩm tăng 0,27% sau khi giảm 0,05% trong tháng 4.
Cụ thể, lạm phát lương thực (đóng góp 3,6% vào giỏ CPI tổng thể) tăng 2.42% so với cùng kỳ trong tháng 5/2022 sau biến động tương tự của giá gạo (đóng góp 3% vào giỏ CPI tổng thể) (Bảng 9), sát với đà tăng của chi phí sản xuất bao gồm phân bón và nguyên liệu đầu vào. Trong khi đó, lạm phát thực phẩm (đóng góp 22,7% vào giỏ CPI tổng thể) tăng 0,12% so với cùng kỳ so với giảm 1,12% so với cùng kỳ trong tháng 5/2021, chấm dứt đà giảm liên tiếp trong vòng 7 tháng (Bảng 10).
Giá thịt lợn – mặt hàng thực phẩm chính – giảm 21,7% so với cùng kỳ trong tháng 5/2022 do mức nền cao và nguồn cung trong nước ổn định. Tuy nhiên, so với tháng trước, giá thịt lợn đã tăng nhẹ 0,2% sau 3 tháng giảm liên tiếp, phản ánh xu hướng tăng trong thời gian tới do chi phí nguyên liệu đầu vào cho thức ăn chăn nuôi tăng. Ngoài ra, giá rau trong tháng cũng giảm 0,39% so với tháng trước nhờ thời tiết thuận lợi và nguồn cung dồi dào.
Cuối cùng, dịch vụ ăn uống (chiếm 7,5% giỏ CPI tổng thể) tăng 3,87% so với cùng kỳ trong tháng 5/2022 so với tăng 2,0% so với cùng kỳ trong tháng 5/2021. Đây là mức tăng cao nhất kể từ tháng 12/2020 nhờ nhu cầu tăng trong thời điểm học sinh nghỉ hè và các biện pháp phòng dịch COVID-19 được nới lỏng. HSC dự báo dịch vụ ăn uống sẽ tiếp tục gia tăng áp lực lên lạm phát trong Q2/2022.
Biểu đồ 9: CPI lương thực và giá gạo T5/2022 (y/y) 
Biểu đồ 10: CPI thực phẩm và giá thịt lợn tháng 4/2022 
Lạm phát tổng thể tháng 6 dự báo tăng 3,2% so với cùng kỳ
HSC dự báo lạm phát tổng thể sẽ tăng 3,2% so với cùng kỳ trong tháng 6/2022, chủ yếu do đóng góp từ chi phí giao thông, lương thực & thực phẩm, văn hoá, thể thao & giải trí (Bảng 11). Chi tiết như sau:
Giao thông: Liên minh châu Âu gần đây đã đồng thuận cấm 90% dầu mỏ nhập khẩu từ Nga vào khối trước cuối năm nay (Mời xem: Liên minh châu Âu vượt qua bế tắc, nhất trí cấm vận dầu Nga, ngày 31/5/2022, Reuters). Điều này được dự báo sẽ siết chặt thị trường dầu thô toàn cầu vốn đang đối mặt với hạn chế về nguồn cung trong bối cảnh hồi phục hậu COVID-19.
Ngoài ra, Trung Quốc đang dỡ bỏ dần các biện pháp phòng dịch COVID-19 (Mời xem: Thượng Hải chấm dứt tình trạng phong toả vì dịch COVID-19 sau 2 tháng, ngày 31/5/2022, Reuters). Theo đó, giá dầu thô toàn cầu sẽ tăng và tạo áp lực khiến giá dầu và khí đốt trong nước tăng, do đó HSC dự báo lạm phát giao thông vẫn sẽ ở mức cao, tăng 19,3% so với cùng kỳ trong tháng 6 so với tăng 18,4% so với cùng kỳ trong tháng 5.
Lương thực & thực phẩm: Giá thịt lợn, thịt gia cầm và trứng (đóng góp khoảng 6,1% vào giỏ CPI tổng thể) được dự báo sẽ tăng nhẹ trong tháng 5 do chi phí nguyên liệu đầu vào tăng dù nhu cầu tiêu dùng thực phẩm giảm.
Mặt khác, kỳ nghỉ hè của học sinh từ mẫu giáo đến lớp 12 trong tháng 6 sẽ thúc đẩy nhu cầu dịch vụ ăn uống trong nước. Nhìn chung, HSC dự báo lạm phát nhóm lương thực & thực phẩm sẽ tăng 1,86% so với cùng kỳ trong tháng 6 sau khi tăng 1,32% so với cùng kỳ trong tháng 5.
Văn hoá, thể thao và giải trí: HSC dự báo lạm phát chi phí văn hoá, thể thao và giải trí (đóng góp khoảng 4,6% vào giỏ CPI tổng thể) sẽ tăng 3,5% so với cùng kỳ, cao hơn tăng trưởng 2,8% so với cùng kỳ trong tháng 5/2022. Nguyên nhân là do số lượng khách du lịch quốc tế tăng sau khi Việt Nam gỡ bỏ yêu cầu khách du lịch phải có kết quả xét nghiệm COVID-19 kể từ ngày 15/5/2022 (Mời xem: Việt Nam cởi bỏ nút thắt nhằm thúc đẩy du lịch hồi phục, ngày 28/5/2022, VietnamPlus).
Biểu đồ 11: Dự báo đóng góp lạm phát tổng thể trong tháng 6/2022 
Dự báo kinh tế vĩ mô của HSC
Nguồn: HSC
Tuyên bố miễn trách nhiệm: Báo cáo chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và nhà đầu tư chỉ nên sử dụng báo cáo phân tích này như một nguồn tham khảo. Dautucophieu.net sẽ không chịu bất kỳ trách nhiệm nào trước nhà đầu tư cũng như đối tượng được nhắc đến trong báo cáo này về những tổn thất có thể xảy ra khi đầu tư hoặc những thông tin sai lệch về doanh nghiệp.