DANH MỤC

Mobile / Fb / Zalo: 0912 842 224 | 0982 842 224

Dịch Corona có thể ảnh hưởng ra sao đến nền kinh tế?

Lượt xem: 142 - Ngày:
Chia sẻ

Ảnh hưởng của dịch Corona nhiều khả năng sẽ lớn hơn dịch SARS

Một chủng mới của virus Corona lần đầu tiên được phát hiện tại Vũ Hán vào tháng 12/2019 (virus nCoV). Trong những ngày sau đó, virus này đã lan sang một số thành phố khác tại Trung Quốc cũng như nhiều nước trên thế giới. Vào ngày 31/1/2020, Tổ chức Y tế Thế Giới (WHO) đã ban bố tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu . Những biện pháp mạnh tay đã được các chỉnh phủ thực thi nhằm ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh. Việt Nam hiện đã ban hành lệnh cấm du khách đến từ Hồng Kông, Macau và Trung Quốc đại lục bằng đường hàng không và tạm thời đóng cửa biên giới với Trung Quốc.

Một câu hỏi đặt ra là làm thế nào để đánh giá được ảnh hưởng về mặt kinh tế? Mặc dù về mặt sinh bệnh học, virus Corona Vũ Hán hoàn toàn khác với SARS nhưng dịch SARS có thể làm cơ sở tham khảo để rút ra những bài học đối với dịch nCoV.

Mức độ ảnh hưởng đến nền kinh tế thế giới của dịch nCoV nhiều khả năng sẽ lớn hơn dịch SARS năm 2003 vì Trung Quốc hiện tham gia nhiều hơn vào nền kinh tế cũng như thương mại của thế giới. Kể từ sau dịch SARS, GDP danh nghĩa của Trung Quốc đã tăng 8,6 lần (từ 1.660 tỷ USD năm 2003 lên 14.346 tỷ USD vào năm 2019) và kim ngạch xuất khẩu tăng 5,7 lần (từ 438 tỷ USD năm 2003 lên 2.499 tỷ USD vào năm 2019) (hình 2). Hiện khó có thể đánh giá chính xác ảnh hưởng của dịch nCoV về mặt kinh tế đối với Trung Quốc và theo đó là nền kinh tế thế giới và điều này sẽ phụ thuộc vào thời gian dịch bệnh tồn tại.

Khả năng rất cao là dịch nCoV sẽ ảnh hưởng nhiều nhất đến phần còn lại của Châu Á, bao gồm Việt Nam với hai lĩnh vực sẽ bị ảnh hưởng tức thời: du lịch và thương mại.

Bảng 1: Xu hướng GDP và dự báo cho Q1/2020

Bảng 2: Quy mô xuất khẩu và GDP danh nghĩa của Trung Quốc từ năm 2003

Bảng 3: Trung Quốc: tổng lượt khách du lịch giảm mạnh trong năm 2003 do ảnh hưởng của SARS

Du lịch: tạm thời du khách sẽ không còn tăng mạnh, ít nhất là từ Trung Quốc

Trong giai đoạn dịch SARS năm 2003, tổng lượng du khách đến Trung Quốc giảm 6% (hình 3). Tác động lên lượng khách quốc tế đến Việt Nam trong năm 2003 thậm chí còn lớn hơn, trong cả năm, tổng lượng du khách (trong đó du khách Trung Quốc chiếm 28,5%) giảm 11,4% (hình 4).

Số liệu từ Tổng cục thống kê cho thấy số lượng du khách từ Trung Quốc đến Việt Nam chiếm 32% tổng lượng du khách vào năm 2018 (4,97 triệu lượt trong tổng số 15,5 triệu lượt) và năm 2019 (5,8 triệu lượt trong tổng số 18 triệu lượt). Theo Tổng cục Du lịch Việt Nam, doanh thu từ du khách quốc tế trong năm 2018 đạt 383 nghìn tỷ đồng (bằng 6,91% GDP năm 2018). Trong đó doanh thu từ du khách Trung Quốc chiếm khoảng 24,7% tổng doanh thu từ du khách quốc tế; tương đương 1,7% GDP của Việt Nam trong năm 2018. Số liệu này có lẽ được đánh giá cao hơn khi so sánh với giá trị xuất khẩu dịch vụ, trong đó dịch vụ du lịch và vận chuyển ước tính lần lượt ước đạt 4,1% và 1,2% GDP (hình 5).

Nếu dịch nCoV không được ngăn chặn trước Q1/2020 và với lệnh cấm du khách từ HK, Macau và Trung Quốc hiện nay, có thể dự đoán sự ảnh hưởng đáng kể và rõ ràng đối với ngành dịch vụ, đặc biệt là ngành dịch vụ liên quan đến vận chuyển, lưu trú & ăn uống trong Q1/2020 – và sẽ trở nên nguy hiểm nếu dịch nCoV kéo dài sang Q2 và Q3/2020.

Chúng tôi ước tính một cách thận trọng mức tăng trưởng của ngành vận chuyển và lưu trú & ăn uống trong Q1/2020 sẽ lần lượt đạt 4,58% và 2,91% so với mức tăng trưởng 10,86% và 7,4% trong Q4/2019; do sự sụt giảm nghiêm trọng doanh thu từ du khách Trung Quốc trong 2 tháng cuối Q1/2020.

Bảng 4: SARS và các cuộc khủng hoảng tài chính đã khiến lượt khách du lịch giảm mạnh

Bảng 5: Du lịch trở thành động lực xuất khẩu dịch vụ chính

Thương mại: kim ngạch xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc sẽ bị ảnh hưởng nhiều nhất

Theo Bộ Công thương, biên mậu (xuất nhập khẩu qua đường biên giới) giữa hai nước (Việt Nam – Trung Quốc) là khá lớn, đạt 7 tỷ USD. Như vậy, lĩnh vực thứ hai chịu ảnh hưởng trực tiếp của quyết định đóng cửa một phần hoặc toàn bộ biên giới với Trung Quốc là ngành nông nghiệp. Kim ngạch xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc theo ước tính của chúng tôi bằng 20,73% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc và bằng 3,25% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam (8,6 tỷ USD; tương đương 3,28% GDP) trong năm 2019 (hình 6,8).

Những sản phẩm xuất khẩu chủ đạo là trái cây và rau (2,44 tỷ USD so với 2,81 tỷ USD trong năm 2018), cao su (1,55 tỷ USD so với 1,37 tỷ USD trong năm 2018), thủy sản (1,24 tỷ USD so với 1 tỷ USD trong năm 2018), gỗ và sản phẩm gỗ (1,18 tỷ USD so với 1,07 tỷ USD trong năm 2018), sắn và sản phẩm từ sắn (0,87 tỷ USD so với 0,84 tỷ USD trong năm 2018) và hạt điều (0,59 tỷ USD so với 0,45 tỷ USD trong năm 2018).

Bảng 6: Thị phần xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc

Bảng 7: Thị phần nhập khẩu của Việt Nam từ Trung Quốc

Thông tin gần đây cho thấy có 333 container, mỗi container 20 tấn chứa nông sản đang xếp hàng tại tỉnh Lạnh Sơn vào hôm chủ nhật tuần trước (Vietnam News, ngày 4/2/2020). Đối với mặt hàng thủy sản, các nhà nhập khẩu Trung Quốc đã hoãn nhận đơn hàng cho đến 9/2 hoặc cho đến khi có thông tin mới về dịch bệnh từ Chính phủ Trung Quốc. Nhập khẩu nông sản của Việt Nam từ Trung Quốc sẽ ít bị ảnh hưởng hơn vì có tỷ trọng nhỏ trong tổng kim ngạch nhập khẩu (theo ước tính của chúng tôi là 0,67% tổng kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam) (hình 9).

Trước ảnh hưởng nghiêm trọng đối với hoạt động xuất khẩu nông sản, ngành nông nghiệp nhiều khả năng sẽ bị ảnh hưởng nhiều nhất từ dịch nCoV trong Q1/2020 – và rủi ro ở đây là dịch bệnh sẽ kéo dài. Dựa trên ước tính sơ bộ và thận trọng, chúng tôi ước tính ngành nông nghiệp sẽ tăng trưởng 0,81% trong Q1/2020 so với mức tăng trưởng 2,81% trong Q1/2019.

Bảng 8: Thị phần xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc: cơ cấu theo sản phẩm

Bảng 9: Thị phần nhập khẩu của Việt Nam từ Trung Quốc: cơ cấu theo sản phẩm

Chúng tôi giảm dự báo tăng trưởng GDP trong Q1/2020 xuống còn 6,4% từ 6,8% trong Q1/2019

Ảnh hưởng của dịch nCoV đã bắt đầu thể hiện, đặc biệt là đối với ngành nông nghiệp, vận tải, du lịch, lưu trú & ăn uống và dịch vụ giải trí.

Có thể ảnh hưởng của dịch bệnh sẽ khiến GDP mất 1% tăng trưởng trong Q1/2020. Tuy nhiên hiện chúng tôi dự báo GDP Q1/2020 sẽ tăng trưởng thấp hơn 0,4 điểm phần trăm đạt 6,4% so với mức tăng trưởng 6,8% trong Q1/2019. Chúng tôi đã có tính đến sự sụt giảm đóng góp của ngành nông nghiệp và dịch vụ trong GDP (hình 1).

Lưu ý là lĩnh vực công nghiệp cũng đã bắt đầu bị ảnh hưởng, đặc biệt là ở các chuỗi cung ứng. Trong số các doanh nghiệp sản xuất tại Việt Nam, doanh nghiệp Đài Loan là Formosa tại Hà Tĩnh cho biết hôm thứ 5 tuần trước là sẽ không để khoảng 430 nhân viên người Trung Quốc rời Việt Nam về ăn Tết quay trở lại làm việc trước ngày 15/2/2020 (Nikkei Asian Review, ngày 3/2/2020). Tuy nhiên, vẫn còn quá sớm để ước tính một cách toàn diện ảnh hưởng (trong trường hợp ảnh hưởng này là đáng kể) của dịch bệnh đối với ngành sản xuất.

Tuy nhiên, sau khi dịch bệnh được ngăn chặn, hoàn toàn có thể giả định rằng ngành du lịch, nông nghiệp và tăng trưởng kinh tế sẽ hồi phục mạnh mẽ. Theo đó chúng tôi vẫn duy trì dự báo tăng trưởng GDP năm 2020 là 6,8% và chỉ điều chỉnh dự báo của mình nếu tình hình xấu đi.

Dự báo của chúng tôi vẫn sát với mục tiêu của chính phủ. Trong cuộc họp chính phủ gần nhất (ngày 5/2/2020), Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh Việt Nam chưa xem xét giảm mục tiêu tăng trưởng cho năm 2020 đề ra là 6,8% mặc dù Q1/2020 có thể tăng trưởng kém đi.

Sự tương quan giữa dịch nCoV và thị trường chứng khoán

Bảng 10: Tác động của Coronavirus Vũ Hán so với dịch SARS đối với thị trường chứng khoán

Mặc dù chúng tôi tập trung phân tích ảnh hưởng tiêu cực có thể xảy ra đối với tăng trưởng kinh tế của dịch nCoV, tuy nhiên thị trường chứng khoán châu Á đã giảm đáng kể kể từ ngày 20/1/2020 khi virus Corona Vũ Hán bắt đầu được quan tâm sau nhiều ca nhiễm bệnh mới tại Bắc Kinh và Thâm Quyến. Kể từ thời điểm này, thị trường chứng khoán Việt Nam đã giảm hơn 5% (hình 10).

Chúng tôi đã nỗ lực để xem hành vi của thị trường chứng khoán trong thời gian diễn ra dịch SARS mặc dù khi đó thị trường có cấu trúc khác nhiều so với hiện nay. Thị trường đã hồi phục khi đó nhờ NĐTNN sau quyết định của Thủ tướng chính phủ số 146 vào tháng 7/2003, nâng tỷ lệ sở hữu tối đa dành cho NĐTNN từ 20% lên 30%.

Bất kỳ sự hồi phục mạnh mẽ sau dịch bệnh (không chỉ ở thị trường Việt Nam mà cả ở các thị trường khác), nếu có, sẽ phụ thuộc vào nền tảng căn bản và tác động của dịch bệnh đến lợi nhuận của các doanh nghiệp.

Chúng tôi tiếp tục giữ nguyên danh sách cổ phiếu ưa thích nhất và xem xét thêm VRE, HPG là 2 cổ phiếu đứng đầu danh sách.

Các cổ phiếu HSC quan tâm

                                                                                                                                                                     Nguồn: HSC

BÌNH LUẬN()

CÁC TIN LIÊN QUAN

Đối tác

Gọi ngay
Messenger
Zalo chát
Mở tài khoản
Góp ý