Samsung ra mắt sản phầm mới hỗ trợ kim ngạch xuất khẩu T1/2021
Kim ngạch xuất khẩu tăng 55,1% so với cùng kỳ, nhờ Samsung ra mắt dòng sản phẩm S21. Xuất khẩu của lĩnh vực sản xuất tăng 60,9% so với cùng kỳ trong tháng 1/2021. Trong đó, các mặt hàng tăng mạnh gồm điện thoại (tăng 125,8%), máy móc (tăng 119,0%), máy ảnh (tăng 93,9%), gỗ và sản phẩm từ gỗ (tăng 59,2%) và sản phẩm điện tử (tăng 46,2%). Đáng chú ý, xuất khẩu giày dép và quần áo tăng lần lượt 31,2% và 5,7% so với cùng kỳ. Xuất khẩu của lĩnh vực nông nghiệp cũng tăng ổn định 33,2% so với cùng kỳ trong tháng 1/2021, cải thiện từ giảm 27,3% trong tháng 1/2020 (do kỳ nghỉ Tết năm ngoái rơi vào tháng 1). Xuất khẩu ngành khoáng sản giảm 28,6% so với cùng kỳ trong tháng 1/2021, lớn hơn mức giảm 15,0% so với cùng kỳ trong tháng 1/2020.
Nhập khẩu hàng hóa đầu vào tăng mạnh trong tháng 1/2021. Nhóm điện thoại và linh kiện (tăng 101% so với cùng kỳ), máy móc (tăng 39,6% so với cùng kỳ) và nhóm điện tử (tăng 33,7% so với cùng kỳ) đều tăng trưởng mạnh. Nhập khẩu nguyên liệu tăng ở các mặt hàng nhựa (tăng 74,4% so với cùng kỳ), sắt thép (tăng 46,7% so với cùng kỳ), nguyên phụ liệu cho dệt may và da giày (tăng 43,2% so với cùng kỳ) và vải (tăng 28,0% so với cùng kỳ).
Kết quả kém tích cực trong tháng 2/2021 chỉ là ngắn hạn
Theo Tổng cục Thống kê, hoạt động thương mại dự kiến sẽ chậm lại trong tháng 2/2021; kim ngạch xuất khẩu giảm 4,7% so với cùng kỳ trong khi kim ngạch nhập khẩu tăng 10,5% so với cùng kỳ. Kết quả này chủ yếu do bị ảnh hưởng từ 1 tuần nghỉ Tết Nguyên đán. Do đó, chúng ta có thể kỳ vọng một sự phục hồi mạnh mẽ sau kỳ nghỉ lễ. Tính từ đầu năm, tăng trưởng vẫn giữ mức khá, kim ngạch xuất khẩu và nhập khẩu tăng lần lượt 23,2% và 25,9%. Mặt khác, về yếu tố kỹ thuật, chúng tôi kỳ vọng kết quả hoạt động thương mại tích cực hơn trong tháng 2/2021 sẽ được Tổng cục Hải quan công bố vào tuần tới.
HSC giữ nguyên dự báo
Chúng tôi duy trì dự báo triển vọng thương mại ở mức tăng 8,4% cho xuất khẩu và 7,5% cho nhập khẩu trong 2021. Triển vọng xuất khẩu tích cực tại các ngành chính: công nghiệp chế biến & chế tạo (tăng 8,8%), nông nghiệp (tăng 3,5%) và tài nguyên (tăng 4,0%). Thương mại năm 2022 và 2023 dự báo sẽ tăng trưởng nhanh hơn; với xuất khẩu tăng lần lượt 12,7% và 13,0%, và nhập khẩu tăng lần lượt 13,2% và 14,0%.
Biểu đồ 1: Cán cân thương mại của Việt Nam trong 2 tháng đầu năm 2021 
Hoạt động thương mại vẫn khả quan
Hoạt động thương mại ghi nhận kết quả tốt trong tháng 1/2021, với kim ngạch xuất khẩu tăng 55,1% so với cùng kỳ và nhập khẩu tăng 41,3% so với cùng kỳ, nhờ các đợt ra mắt sản phẩm mới của Samsung. Theo ước tính của Tổng cục Thống kê, hoạt động thương mại trở nên trầm lắng trong tháng 2/2021 do tác động tiêu cực từ kỳ nghỉ Tết Nguyên đán – kim ngạch xuất khẩu giảm 4,7% so với cùng kỳ (giảm 29,9% so với tháng trước) trong khi nhập khẩu chỉ còn tăng 10,5% so với cùng kỳ (giảm 21,4% so với tháng trước). Tuy nhiên, lũy kế 2 tháng đầu năm 2021 vẫn khả quan so với cùng kỳ với kim ngạch xuất khẩu tăng 23,2% so với cùng kỳ và kim ngạch nhập khẩu tăng 25,9% so với cùng kỳ.
Điện thoại thông minh mới của Samsung thúc đẩy giá trị xuất khẩu
Thặng dư trong 2 tháng đầu năm 2021 – Việt Nam xuất siêu đáng kể 2,09 tỷ USD trong tháng 1/2021. Các doanh nghiệp FDI là động lực chính khi xuất siêu 3,97 tỷ USD, kim ngạch xuất khẩu tăng 81,8% so với cùng kỳ và kim ngạch nhập khẩu tăng 63,5% so với cùng kỳ. Trong khi đó, các doanh nghiệp trong nước nhập siêu 1,89 tỷ USD do kim ngạch nhập khẩu (tăng 11,3% so với cùng kỳ) tăng nhanh hơn kim ngạch xuất khẩu (tăng 6,8% so với cùng kỳ).
Theo ước tính của Tổng cục Thống kê, thâm hụt thương mại tháng 2/2021 được dự báo ở mức vừa phải là 0,8 tỷ USD, theo đó, thặng dư thương mại giảm xuống 1,3 tỷ USD sau 2 tháng đầu năm 2021. (Bảng 1)
Thương mại Việt Nam ghi nhận kết quả rất tốt trong tháng 1/2021 – Được hỗ trợ nhờ ra mắt dòng sản phẩm S21 của Samsung, kim ngạch xuất khẩu tăng 55,1% so với cùng kỳ, đây là mức tăng trưởng rất mạnh so với giảm 17,0% trong tháng 1/2020 (mặc dù một phần là do thời điểm nghỉ Tết) và tăng 9,4% so với cùng kỳ trong tháng 1/2019. Tương tự, kim ngạch nhập khẩu tăng 41,3% so với cùng kỳ so với giảm 13,2% trong tháng 1/2020 và tăng 6,9% so với cùng kỳ trong tháng 1/2019 (Bảng 2).
Ước tính hoạt động thương mại chậm lại trong tháng 2/2021, do ảnh hưởng của kỳ nghỉ Tết – Tổng cục Thống kê ước tính hoạt động thương mại tháng 2/2021 trầm lắng, phản ánh tác động tiêu cực của kỳ nghỉ Tết. Cụ thể, kim ngạch xuất khẩu có thể giảm 4,7% so với cùng kỳ (giảm 29,9% so với tháng trước) trong khi kim ngạch nhập khẩu tăng 10,5% so với cùng kỳ (giảm 21,4% so với tháng trước) (Bảng 2).
Tuy nhiên, theo số liệu 2 tháng đầu năm 2021, kim ngạch thương mại vẫn duy trì tăng trưởng với kim ngạch xuất khẩu tăng 23,2% so với cùng kỳ và kim ngạch nhập khẩu tăng 25,9% so với cùng kỳ. Mức tăng trưởng này chậm lại đáng kể sau khi tăng mạnh trong tháng 1/2021 (lần lượt là 55,1% và 41,3%), nhưng vẫn tăng nhanh so với mức tăng trưởng của tháng 2/2020 (tăng lần lượt 9,2% so với cùng kỳ và 3,6% so với cùng kỳ).
Biểu đồ 2: Diễn biến hoạt động xuất, nhập khẩu hàng tháng 
Số liệu tháng 2/2021 sẽ được Tổng cục Hải quan công bố chính thức vào tuần tới – Theo chúng tôi, kim ngạch xuất khẩu tháng 2/2021 sẽ khả quan hơn so với ước tính của Tổng cục Thống kê. Theo số liệu Tổng cục Hải quan công bố nửa đầu tháng 2, khi các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp chịu tác động hoàn toàn của kỳ nghỉ Tết năm 2021, kim ngạch xuất khẩu tăng 2,4% so với cùng kỳ (giảm 23,0% so với tháng trước) và kim ngạch nhập khẩu giảm 5,1% (giảm 29,7% so với tháng trước).
Đây là một xu hướng khác so với ước tính cả tháng 2/2021 của Tổng cục Thống kê công bố gần đây, với kim ngạch xuất khẩu giảm 4,7% so với cùng kỳ và kim ngạch nhập khẩu tăng 10,5% so với cùng kỳ. Hầu hết hoạt động sản xuất và hải quan trở lại bình thường từ ngày 17/2/2021. Do đó, chúng tôi cho rằng hoạt động thương mại đã hồi phục trở lại vào tuần cuối cùng của tháng 2 và dự báo kết quả cả tháng khả quan hơn, so với 15 ngày đầu tiên.
Tăng trưởng mạnh mẽ của ngành chế biến & chế tạo – Kim ngạch xuất khẩu liên quan đến ngành chế biến và chế tạo (chiếm 87% tổng kim ngạch xuất khẩu) tăng 60,9% so với cùng kỳ. Động lực tăng trưởng chính gồm các mặt hàng điện thoại (tăng 125,8% so với cùng kỳ), máy móc (tăng 119,0% so với cùng kỳ), máy ảnh (tăng 93,9% so với cùng kỳ), gỗ và sản phẩm từ gỗ (tăng 59,2% so với cùng kỳ) và sản phẩm điện tử (tăng 46,2% so với cùng kỳ). Đáng chú ý, kim ngạch xuất khẩu giày dép và quần áo tăng lần lượt 31,2% và 5,7% so với cùng kỳ. Sau kết quả kém do tác động của dịch COVID-19 trong 3 quý cuối năm 2020.
Theo ước tính của Tổng cục Thống kê, các động lực tăng trưởng chính được đề cập ở trên phần lớn đã suy yếu trong tháng 2/2021; như: điện thoại (giảm 34,4% so với cùng kỳ), máy móc (giảm 31,4% so với cùng kỳ) và hàng dệt may (giảm 6,4% so với cùng kỳ). Lũy kế trong 2 tháng đầu năm 2021, đà tăng trưởng đã giảm đi nhưng vẫn tích cực (Bảng 3).
Biểu đồ 3: Ngành chế biến & chế tạo – động lực chính cho tăng trưởng xuất khẩu 
Kim ngạch xuất khẩu nông nghiệp được cải thiện từ tháng 1/2021 – Kim ngạch xuất khẩu ngành nông nghiệp, đóng góp 8% tổng kim ngạch xuất khẩu, tăng mạnh 33,2% so với cùng kỳ trong tháng 1/2021, cải thiện từ mức giảm 27,3% so với cùng kỳ trong tháng 1/2020. Kim ngạch xuất khẩu cao su cao gấp 2,3 lần so với cùng kỳ; sản lượng xuất khẩu tăng gấp đôi và giá tăng 34,4% so với cùng kỳ (Bảng 4). Kim ngạch xuất khẩu thủy sản và rau quả lần lượt tăng 21,8% và 10,0% so với cùng kỳ so với giảm lần lượt 31,8% và 20,4% so với cùng kỳ trong tháng 1/2020; phản ánh nhu cầu cải thiện tại các thị trường nước ngoài quan trọng, như Trung Quốc, Mỹ và châu Âu.
Kim ngạch xuất khẩu tháng 2/2021 của các mặt hàn nông nghiệp chủ chốt này có xu hướng trái chiều, nhưng tổng hợp lại vẫn có xu hướng tích cực. Trong khi cao su và rau quả lần lượt tăng 86,0% và 19,8% so với cùng kỳ, thì kim ngạch xuất khẩu thủy sản dự kiến sẽ giảm 20,4% so với cùng kỳ. Trong 2 tháng đầu năm 2021, kim ngạch xuất khẩu cao su có thể tăng 109,7% so với cùng kỳ, thủy sản tăng 0,7% so với cùng kỳ và rau tăng 14,6% so với cùng kỳ.
Biểu đồ 4: Giá cao su (USD/tấn) 
Biểu đồ 5: Giá dầu WTI (USD/thùng) 
Kim ngạch xuất khẩu khoáng sản vẫn yếu do tác động của giá cả thế giới – Kim ngạch xuất khẩu ngành khoáng sản, chỉ chiếm 1,2% tổng kim ngạch xuất khẩu, đã giảm 28,6% so với cùng kỳ, giảm mạnh hơn so với 15,0% so với cùng kỳ trong tháng 1/2020. Kim ngạch xuất khẩu dầu thô, đóng góp 0,5% vào tổng kim ngạch, giảm 25,7% so với cùng kỳ trong tháng 1/2021, phản ánh giá dầu thô toàn cầu giảm 9,4% so với cùng kỳ (Bảng 5).
Nhu cầu nhập khẩu tăng, chủ yếu hỗ trợ hoạt động xuất khẩu – Nhập khẩu hàng hóa và bán thành phẩm đầu vào tăng mạnh trong tháng 1/2021. Nhóm điện thoại và linh kiện (tăng 101% so với cùng kỳ), máy móc (tăng 39,6% so với cùng kỳ) và nhóm điện tử (tăng 33,7% so với cùng kỳ) đều tăng trưởng mạnh. Nhập khẩu nguyên vật liệu phản ánh nhu cầu tăng bao gồm nhựa (tăng 74,4% so với cùng kỳ), sắt thép (tăng 46,7% so với cùng kỳ), nguyên phụ liệu cho dệt may và da giày (tăng 43,2% so với cùng kỳ) và vải (tăng 28,0% so với cùng kỳ). Nhu cầu ước tính sẽ tăng và theo xu hướng tương tự trong tháng 2/2021 (Bảng 6).
Biểu đồ 6: Các mặt hàng nhập khẩu chính 
Các thị trường chính tiếp tục tăng trưởng mạnh trong tháng 1/2021 – Bảng 7 cho thấy mối quan hệ thương mại của Việt Nam với 5 đối tác thương mại hàng đầu trong tháng 1/2021. Trong tháng đầu tiên của năm 2021, kim ngạch xuất khẩu và kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam với Trung Quốc lần lượt tăng 69,8% và 64,8% so với cùng kỳ. Trung Quốc vẫn là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam, chiếm 16% tổng kim ngạch xuất khẩu và 35% tổng kim ngạch nhập khẩu.
Mỹ, đối tác thương mại lớn thứ hai của Việt Nam với 29% kim ngạch xuất khẩu và 4% kim ngạch nhập khẩu, có kim ngạch xuất khẩu tăng 71,7% so với cùng kỳ và kim ngạch nhập khẩu tăng 14,4% so với cùng kỳ.
Hàn Quốc, chiếm lần lượt 6% và 18% kim ngạch xuất khẩu và kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam, có kim ngạch xuất khẩu tăng 32,8% so với cùng kỳ và kim ngạch nhập khẩu tăng 20,5% so với cùng kỳ. 2 đối tác thương mại lớn tiếp theo là Nhật Bản và Hồng Kông, cả 2 đều có hoạt động thương mại mạnh mẽ với Việt Nam, bao gồm kim ngạch xuất khẩu tăng 12,4% so với cùng kỳ và kim ngạch nhập khẩu tăng 30,3% so với cùng kỳ đối với Nhật Bản, và kim ngạch xuất khẩu tăng 113,2% so với cùng kỳ và kim ngạch nhập khẩu tăng 79,4% so với cùng kỳ đối với Hồng Kông.
Biểu đồ 7: Hoạt động thương mại của Việt Nam với các thị trường chủ chốt trong T1/2021 
HSC giữ nguyên dự báo
Dự báo năm 2021 của HSC được giữ ở mức tăng trưởng lần lượt 8,4% và 7,5% cho kim ngạch xuất khẩu và kim ngạch nhập khẩu. Chúng tôi dự báo tất cả 3 lĩnh vực chính (sản xuất, nông nghiệp và khoáng sản) sẽ có sự cải thiện trong năm 2021. Kim ngạch thương mại sẽ tăng trưởng lần lượt 12,7% và 13,2% trong năm 2022 và 13,0% và 14,0% trong năm 2023 đối với kim ngạch xuất khẩu và kim ngạch nhập khẩu. Dự báo của chúng tôi dựa trên kỳ vọng sự phục hồi kinh tế toàn cầu và những lợi ích từ các hiệp định FTA mà Việt Nam đã ký kết.
Dự báo kim ngạch thương mại năm 2021 được giữ nguyên – chúng tôi giả định kim ngạch xuất khẩu tăng trưởng 8,4% và kim ngạch nhập khẩu tăng trưởng 7,5% trong năm 2021. Khi vắc-xin COVID-19 được phổ biến rộng rãi (có khả năng trong nửa sau năm 2021), nhu cầu toàn cầu chắc chắn sẽ cải thiện khi sự phục hồi của nền kinh tế thế giới tăng nhanh. Nền kinh tế Việt Nam cũng đang ngày càng hội nhập sâu rộng hơn vào hệ thống thương mại toàn cầu. Chúng tôi dự báo kim ngạch xuất khẩu của cả 3 lĩnh vực chính sẽ tăng trưởng trong năm 2021.
- Kim ngạch xuất khẩu của lĩnh vực chế biến và chế tạo sẽ tăng tốc – HSC dự báo kim ngạch xuất khẩu của lĩnh vực này sẽ tăng trưởng 8,8% so với tăng trưởng 8,2% trong năm 2020. Những mặt hàng yếu kém trong năm 2020 (do tác động của dịch COVID-19) có thể sẽ phục hồi trong năm 2021. Các mặt hàng này bao gồm quần áo (tăng trưởng 3,6% so với giảm 9,2%), giày dép (tăng trưởng 5,0% so với giảm 8,3%) và điện thoại (tăng trưởng 5,1% so với giảm 0,4%).
Chúng tôi cũng cho rằng kim ngạch xuất khẩu các sản phẩm điện tử và máy móc sẽ tăng trưởng lần lượt 15,7% và 19,1%. Nhu cầu đối với các sản phẩm này không chỉ được thúc đẩy bởi hình thức làm việc tại nhà trong thời kỳ đại dịch, mà còn được hỗ trợ bởi xu hướng chuyển đổi số đang diễn ra.
- Kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng nông sản và khoáng sản sẽ cải thiện nhờ giá hàng hóa phục hồi – Giá của hầu hết các mặt hàng chạm đáy trong Q2/2020 (Bảng 8) và theo thị trường dự báo, tất cả sẽ tăng trong năm nay. Nhờ giá phục hồi, chúng tôi dự báo kim ngạch xuất khẩu nông sản và khoáng sản sẽ tăng trưởng lần lượt 3,5% và 4,0% so với giảm lần lượt 1,7% và 25,7% trong năm 2020.
Biểu đồ 8: Chỉ số giá hàng hóa 
Dự báo bức tranh sẽ càng tươi sáng hơn trong năm 2022 và 2023 – chúng tôi dự báo năm 2022 và 2023 tích cực hơn nhờ nhu cầu toàn cầu tiếp tục phục hồi và những lợi ích đáng kể từ các hiệp định FTA. Cụ thể, kim ngạch xuất khẩu dự kiến sẽ tăng trưởng lần lượt 12,7% và 13,0% trong năm 2022 và 2023; trong khi kim ngạch nhập khẩu dự báo sẽ tăng trưởng lần lượt 13,2% và 14,0% trong năm 2022 và 2023.
Dự báo kinh tế vĩ mô của HSC
Nguồn: HSC