Nâng tầm mối quan hệ Việt Nam – Mỹ trở thành đối tác chiến lược
Ngày 10/9/2023, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Tổng thống Mỹ Biden đã ra tuyên bố chung về việc nâng tầm quan hệ Việt Nam – Mỹ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện. Đặc biệt, lễ ký kết diễn ra tại Trụ sở Trung ương Đảng là sự kiện chưa từng có. Điều này nhấn mạnh bản chất của mối quan hệ, không chỉ về mặt kinh tế mà còn về mặt chính trị, giữa 2 quốc gia trước đây là đối thủ của nhau.
Khuôn khổ quan hệ đối tác chiến lược toàn diện bao gồm 10 lĩnh vực chính: (1) quan hệ chính trị và ngoại giao; (2) hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư; (3) hợp tác số, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; (4) hợp tác giáo dục và đào tạo; (5) hợp tác về khí hậu, năng lượng, môi trường và y tế; (6) hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranh; (7) văn hóa, giao lưu nhân dân, thể thao và du lịch; (8) quốc phòng và an ninh; (9) thúc đẩy và bảo vệ quyền con người; và (10) hợp tác về các vấn đề khu vực và toàn cầu.
Đặc biệt, Việt Nam và Mỹ quyết định đẩy mạnh hợp tác về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực số, coi đây là đột phá mới của Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện. Mỹ cũng ghi nhận tiềm năng to lớn của Việt Nam với vai trò quan trọng trong ngành công nghiệp bán dẫn và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Thời gian tới, Việt Nam và Mỹ sẽ thúc đẩy trao đổi đoàn, tiếp xúc thường xuyên ở tất cả các cấp nhằm tăng cường hiểu biết lẫn nhau, xây dựng và củng cố lòng tin chính trị. Các sự kiện quan trọng sắp tới bao gồm chuyến thăm Mỹ của Thủ tướng Phạm Minh Chính và Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng lần lượt vào cuối tháng 9 và tháng 11/2023.
Biểu đồ 1: Cán cân thương mại của Việt Nam và Mỹ và các đối tác thương mại chính 
Mối quan hệ Việt Nam – Mỹ đạt tầm cao mới
Việc nâng tầm quan hệ Mỹ-Việt Nam lên Đối tác Chiến lược Toàn diện cho thấy cam kết sâu sắc hơn nhằm tăng cường hơn nữa quan hệ thương mại & kinh tế, hợp tác công nghệ & củng cố lòng tin chính trị giữa 2 quốc gia. Chúng tôi kỳ vọng tỷ trọng FDI của Mỹ sẽ ngày càng tăng trong thời gian tới, từ đó cho thấy cam kết này là thực chất và niềm tin ngày càng lớn của Mỹ đối với môi trường kinh doanh cũng như tiềm năng tăng trưởng kinh tế của Việt Nam. Theo chúng tôi, mối quan hệ đối tác này cũng sẽ có ý nghĩa đối với các động lực trong khu vực ASEAN – trung tâm địa lý của khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương – và tái khẳng định nỗ lực theo đuổi nền kinh tế thị trường của Việt Nam.
Đối tác chiến lược toàn diện mở ra cơ hội lớn đối với cả 2 quốc gia
Sau 10 năm kể từ khi thiết lập “Quan hệ Đối tác Toàn diện” vào tháng 7/2013, chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Biden vào ngày 10-11/9/2023 đã chính thức nâng tầm mối quan hệ giữa Mỹ và Việt Nam lên mức cao nhất, “Đối tác Chiến lược Toàn diện” – ngang tầm với mối quan hệ của Việt Nam với Trung Quốc (2008), Nga (2012), Ấn Độ (2016) và Hàn Quốc (2022) (Biểu đồ 2).
Biểu đồ 2: Các dấu mốc quan trọng của ngoại giao của Việt Nam 
Theo tuyên bố chung do lãnh đạo hai quốc gia (Tổng thống Biden và Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng) đưa ra, khuôn khổ Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện bao gồm 10 lĩnh vực chính: (1) quan hệ chính trị và ngoại giao; (2) hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư; (3) hợp tác số, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; (4) hợp tác giáo dục và đào tạo; (5) hợp tác về khí hậu, năng lượng, môi trường và y tế; (6) hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranh; (7) văn hóa, giao lưu nhân dân, thể thao và du lịch; (8) quốc phòng và an ninh; (9) thúc đẩy và bảo vệ quyền con người; và (10) hợp tác về các vấn đề trong khu vực và toàn cầu.
Đây là những lĩnh vực trọng điểm mà hai nước sẽ tiếp tục hợp tác sâu rộng (Mời xem: Tuyên bố chung về nâng cấp quan hệ Việt Nam – Mỹ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện và FACT SHEET: President Joseph R. Biden and General Secretary Nguyen Phu Trong Announce the U.S.-Vietnam Comprehensive Strategic Partnership).
Bối cảnh
Các mặt hàng xuất khẩu chính của Việt Nam sang Mỹ hiện nay bao gồm dệt may, giày dép, máy tính và sản phẩm điện tử, điện thoại các loại, máy móc thiết bị, gỗ và sản phẩm từ gỗ và sản phẩm khác; những mặt hàng này chiếm tổng cộng khoảng 30% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam (Biểu đồ 3). Trong khi đó, quy mô nhập khẩu của Việt Nam từ Mỹ vẫn khiêm tốn, dao động từ 4-7% tổng kim ngạch nhập khẩu hàng tháng (Biểu đồ 4).
Biểu đồ 3: Xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ 
Biểu đồ 4: Nhập khẩu của Việt Nam từ Mỹ 
Biểu đồ 5: Kim ngạch thương mại song phương giữa Mỹ và Việt Nam 
Biểu đồ 6: Vốn FDI cam kết của Mỹ vào Việt Nam 
Kim ngạch thương mại song phương giữa Mỹ và Việt Nam tăng từ 29 tỷ USD trong năm 2013 lên 124 tỷ USD trong năm 2022 (tăng trưởng hơn 4 lần trong thập kỷ qua), đưa Mỹ trở thành thị trường xuất khẩu lớn nhất và là đối tác thương mại lớn thứ hai của Việt Nam (sau Trung Quốc) (Biểu đồ 5). Ngược lại, Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 7 của Mỹ trên toàn cầu và lớn nhất trong số các quốc gia ASEAN.
Mặc dù kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ ngày càng tăng, quy mô dòng vốn FDI của Mỹ vào Việt Nam vẫn còn khiêm tốn. Theo số liệu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tính đến cuối tháng 8/2023, các công ty Mỹ đã đăng ký 1.286 dự án vào Việt Nam với tổng giá trị 11,79 tỷ USD, đưa nền kinh tế đứng đầu thế giới lên vị trí thứ 11 trong số các quốc gia đầu tư vào Việt Nam.
Tuy nhiên, tỷ trọng FDI đăng ký từ Mỹ đã tăng ổn định trong những năm gần đây kể từ khi 2 quốc gia này thiết lập Quan hệ Đối tác Toàn diện vào năm 2013, tăng từ 0,6% lên khoảng 3% tổng vốn FDI đăng ký trong năm 2022 (Biểu đồ 6). Nếu tính cả đầu tư từ các nước thứ ba, Mỹ sẽ trở thành một trong những nhà đầu tư lớn nhất tại Việt Nam (Mời xem: President Biden’s visit set to catalyze high-quality investment in Vietnam, ngày 9/9/2023, The Investor).
Các sự kiện sắp tới
Sau khi nâng tầm quan hệ lên cấp cao nhất, thời gian tới, Việt Nam và Mỹ thúc đẩy trao đổi đoàn, tiếp xúc thường xuyên ở tất cả các cấp nhằm tăng cường hiểu biết lẫn nhau, xây dựng và củng cố lòng tin chính trị.
Đặc biệt, Việt Nam và Mỹ quyết định đẩy mạnh hợp tác về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực số, coi đây là đột phá mới của Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện. Ghi nhận tiềm năng to lớn của Việt Nam trở thành quốc gia chủ chốt trong ngành công nghiệp bán dẫn, hai nhà lãnh đạo (Tổng thống Biden và Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng) ủng hộ sự phát triển nhanh chóng của hệ sinh thái bán dẫn tại Việt Nam và hai bên sẽ tích cực phối hợp nhằm nâng cao vị trí của Việt Nam trong chuỗi cung bán dẫn toàn cầu.
Để khẳng định cam kết này là thực chất, Tổng thống Biden cùng với Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tổ chức ‘Hội nghị cấp cao Việt Nam – Mỹ về đầu tư và đổi mới sáng tạo’ với sự tham gia từ các lãnh đạo ngành công nghiệp Mỹ và Việt Nam trong lĩnh vực bán dẫn, công nghệ và hàng không để thảo luận về các ưu tiên mở rộng hợp tác công nghệ và kinh tế, bao gồm các dự án đầu tư của Việt Nam tại Mỹ.
Các giám đốc điều hành cấp cao của Google, Intel, Amkor, Marvell, GlobalFoundries và Boeing đã tham dự hội nghị cấp cao này. Từ Việt Nam, giám đốc điều hành của nhiều doanh nghiệp, bao gồm doanh nghiệp sản xuất ô tô điện niêm yết trên sàn Nasdaq, VinFast, hãng hàng không quốc gia Vietnam Airlines, VietJet Air, công ty công nghệ FPT, MoMo, ví điện tử có số lượng người dùng lớn nhất Việt Nam, cũng như doanh nghiệp internet VNG (doanh nghiệp đã nộp đơn xin IPO tại Mỹ vào tháng 8/2023).
Tổng thống Biden bày tỏ mong muốn được gặp Thủ tướng Phạm Minh Chính khi ông tới Mỹ dự Đại hội đồng Liên hợp quốc vào cuối tháng 9/2023. Tổng thống Biden cũng mong được gặp lại Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng khi ông chủ trì hội nghị thượng đỉnh APEC tại San Francisco vào tháng 11/2023.
Dự báo kinh tế vĩ mô của HSC 
Nguồn: HSC
Tuyên bố miễn trách nhiệm: Báo cáo chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và nhà đầu tư chỉ nên sử dụng báo cáo phân tích này như một nguồn tham khảo. Dautucophieu.net sẽ không chịu bất kỳ trách nhiệm nào trước nhà đầu tư cũng như đối tượng được nhắc đến trong báo cáo này về những tổn thất có thể xảy ra khi đầu tư hoặc những thông tin sai lệch về doanh nghiệp.